Ailevi Görevler
Aile hayatı, toplumsal varlığın başlangıcıdır. İslâmda aile teşkilâtı pek
önemlidir. Aile ferdleri, başta zevc ile zevceden ve bunların çocuklarından
ibarettir. Bunların karşılıklı görevleri vardır.
1)
Kocasının
başlıca görevleri: Zevcesi ile güzel geçinmek, onu korumak, onun nafakasını
(geçim ihtiyaçlarını) karşılamak, kendisine doğruluktan ayrılmamaktır.
Bir
hadis-i şerifde buyurulmuştur:
"Sizin hayırlılarınız, kadınları için hayırlı
olanlarınızdır."
Diğer bir hadis-i şerif de, şöyle:
"Kadınlara
ancak kerim olanlar ikram eder, kötü olanlar da ihanet eder."
2) Kadınların başlıca görevleri: Kocasının dine uygun olan emirlerini
tutmak, onun namus ve şerefini korumak, bulunduğu hale kanaat etmek, israftan
kaçınmak, ev hanımı olacak bir şekilde bulunmaktır. Mutlu bir şekilde yaşamanın
yolu budur.
3) Çocukların ana-babalarına karşı başlıca görevleri: Onlara saygı
gösterip itaat etmektir. Kendilerinin hayatına sebeb olan, kendilerini yıllarca
sevgi ve şefkatla kucaklarında beslemiş bulunan ana-babalarına karşı "öf bile
demeleri caiz değildir. Ana-babasına bakmayan, onların dine uygun emirlerini
dinlemeyen, onların ihtiyaç zamanlarında yardımlarına koşmayan bir çocuk,
hayırlı evlâd olma şerefınden yoksun kalır, toplum içinde yararlı olmaktan
çıkar, hem de Yüce Allah'ın azabını hak etmiş olur.
Babalar saygı bakımından, analar da yardım bakımından önde gelirler. Bununla
beraber ananın hakkı babadan iki kat fazladır.
Bir hadis-i
şerifde buyurulmuştur:
"Cennet anaların ayakları altındadır."
Hayırlı çocuklar, yalnız babalarına ve analarına değil,
onların ölümünden sonra onların dostlarına da saygı gösterir ve mezarlarını
ziyaret ederler. Çünkü bu saygı da, ana-babaya hürmet kısmındandır.
4) Ana-babanın çocuklarına karşı görevleri:
Dünyaya gelmelerine sebeb oldukları bu yavrularını güçleri yettiği kadar
beslemek, terbiye etmek ve okutup bir kazanç yoluna koymaktır.
Baba ile ana, çocuklarına karşı eşit hareket etmeli,
onları okşamak ve gözetmek hususunda eşit tutmalıdır İki, bir kırgınlık ve bir
çekememezlik duygusu meydana gelmesin.
Ana ile baba, çocuklarına yumuşak davranmalı,
kendilerini isyana götürmeyecek şekilde onları terbiye etmeye çalışmalı ve
onlara karşı güzel bir fazilet örneği olmalıdır. Dokuz yaşına giren çocuklarını
yataklarından ayırmalı, on üç yaşına girdikleri zaman namaz kılmayan çocuklarını
hafifçe döğmeli, on altı yaşına giren çocuklarını da bir engel yoksa
evlendirmeye çalışmalıdır. İyi çocuklar, Allah'ın birer kıymetli ihsanı demektir.
5) Kardeşlerin başlıca görevleri: Birbirini
sevmek, birbirine yardım edip saygı ve merhamet göstermektir. Kardeşler arasında
pek kuvvetli bir bağ vardır; bunu daima korumalıdır. Hele büyük kardeşler, baba
ve ana yerindedirler. Bunlara karşı büyük bir saygı göstermelidir.
Maddî bir yarar yüzünden birbirine düşman kesilen
kardeşler, iyi ruhlu kimseler sayılamazlar. Birbirine tutkun olan kardeşler,
hayatta daima başarı sağlarlar.
Şunu da ekleyelim ki, hizmetçiler de aile ferdlerinden
sayılırlar. Bunlara karşı da, iyilik ve tatlılıkla hareket edip okşamalı,
güçleri yetmeyecek olan işleri onlara yüklememelidir.
Hizmetçiler de, insanlık bakımından efendilerine
eşittirler. Bunlarında mümkün olduğu kadar terbiyelerine ve güzelce yaşamalarına
bakmalıdır. Kusurlarını bağışlayarak onların hallerini güzellikle düzeltmeye
çalışmalıdır.