|
Avla İlgili Çeşitli Meseleler |
|
Avlanacak birçok hayvan için bir Besmele yeterlidir. Şöyle
ki: Avcı silâh atarken veya öğretilmiş hayvanı salıverirken
bir kez "Bismillâhi Allahü Ekber" dedikten sonra bir kaç
hayvan aldığı yara sebebiyle ölmüş olsalar, hepsinin
etleri yenebilir.
Yine, bir kimsenin belli bir av hayvanına Besmele ile attığı
ok veya kurşun, diğer bir avı yaralayarak öldürse, onun
da eti yenebilir. Çünkü bu şekilde yapılan Besmele, o belli
ava değil, atılan alete veya salıverilen hayvana aittir.
Bununla beraber yükümlülük, güce göredir. Avcının gücü
ise, yalnız atmayadır, yoksa dilediği ava isabet ettirmek
değildir.
Bir ava karşı öğretilmiş bir köpeği veya
doğan gibi diğer bir hayvanı Besmele ile salmak da bu
hususta kurşun atmak hükmündedir. Fakat avcı bir alet üzerine
Besmele okuduğu halde, diğer bir aleti atacak olsa, bu aletin
isabet edeceği avın eti, o av Besmele ile kesilmedikçe yenmez.
Aynı şekilde, bir kimse boğazlamak üzere olduğu
bir hayvanı, Besmele okuduktan sonra bırakıp da onun yerine
önceki Besmele ile başka bir hayvanı boğazlayacak olsa,
bunun eti helal olmaz. Çünkü bu ikinci hayvan üzerine Besmele yapılmamıştır.
Atılan bir kurşundan aldığı bir yara
sonunda henüz elde edilmeden ölen veya bir av köpeğinin açtığı
yaradan dolayı hemen ölen bir av yenebilir. Fakat atılan taşın
ve diğer bir merminin sadece ağırlığından
dolayı yara bulunmaksızın ölen veya bir av köpeğinin
sadece çarpmasından veya boğmasından dolayı ölen bir
av, yenmez. Çünkü yaralama, hükmen bir boğazlamadır. Yara
bulunmayınca, boğazlama da yapılmamış olur. Kabul
edilen fetva budur.
Av hayvanının yenebilmesi için, sadece yaralama yeterli
değildir. Bununla beraber kan da akmış olmalıdır.
Fakat bazı alimlere göre kan akması şart değildir. Diğer
bazı alimlere göre de, yara büyük ise, kan çıkması
gerekmez, değilse, gerekir.
İmam Ebû Yusuf ile İmam Şafiîye göre, aslında
yara gerekli değildir. Yara bulunmasa da, öğretilmiş
hayvanların öldürdükleri hayvanların etleri yenebilir.
Dişli öğretilmiş hayvanlar, tuttukları avların
kanlarını içseler veya sahiblerinin kendilerine atacağı
et parçalarını yeseler veya sahibleri avı elde ettikten
sonra bunun etinden yiyecek olsalar, bu işler avlanmış olan
hayvanın etinin yenmesine engel olmaz.
Yaralı olduğu halde henüz canlı iken elde edilen
bir av, besmele ile boğazlanmazsa, eti yenmez. Ancak ele geçen bir
hayvanın hayatı, yeni boğazlanmış bir hayvanın
hayatı gibi hemen sönmek üzere ise, onun boğazlanması
gerekmez. Bununla beraber boğazlanması daha iyidir.
Öğretilmiş bir av hayvanı, avladığı
avı yaraladıktan sonra, yere çarpıp tekrar yaralayarak öldürse,
eti helal olur. Çünkü tutacağı avı bir defa yaralayıp
tekrar yaralamaması hayvana öğretilemez. Onun için bu bağışlanmıştır.
Avcı tarafından atılan bir şeyle yaralanan bir
av, ilk önce yere düşüp de hemen ölse, yenebilir. Çünkü bundan
kaçınmak mümkün değildir. Fakat suya, dam üzerine veya bir ağaç
üzerine, oradan da yere düşerek ölse, eti yenmez. Çünkü su ile
veya dama düşmekle veya ağaca çarpmakla ölmüş olması
düşünülebilir.
Fakat başka bir görüşe göre, eğer aldığı
ilk yara hemen öldürücü bir yara ise, eti yenebilir, değilse
yenmez.
İki avcıdan biri silâh atarak bir avı yaraladığı
halde, diğeri de silâh atarak öldürse, bakılır: Eğer
bu iki avcıdan biri silâh atıp da avı kaçamaz hale
getirdikten sonra, diğeri de silâh atarak onu öldürse, eti yenmez.
Çünkü bu takdirde o avı tutup boğazlamak mümkündür. Artık
ikinci avcı, bu avın yaralı durumundaki kıymetini
birinci avcıya öder. Fakat bu av, ilk yaradan dolayı, artık
yaşaması umulmayacak bir hale gelmişse, eti yenebilir. Çünkü
bu durumda ölmesi, birinci avcının silâhına bağlanır,
ikinci avcıya da kıymet ödemek gerekmez.
Yakınlık kazanmış olan av hayvanlarını
da boğazlamak gerekir. Evde beslenen geyik gibi...
Aksine olarak koyun ve deve gibi ehil bir hayvan yabanileşip
de ele geçirilmesi zor olsa veya kuyuya düşüp de boğazlanması
mümkün olmasa, herhangi bir alet veya silahla yaralamak (mesela kurşun
atmak) suretiyle öldürülmesi caiz olur. Böylece eti yenir. Çünkü o
hayvanın gerçekten boğazlanması, imkansız olmuştur.
Bir kimse öğretilmiş hayvanı, Besmeleyle bir ava gönderdiği
halde o hayvan, arka arkaya birçok av hayvanlarını avlayacak
olsa, hepsi de yenebilir.
Yine, bir ava attığı ok veya kurşun birkaç av
hayvanına isabet ederek bunları yaralasa ve öldürse, hepsi de
yenebilir.
(İmam Malik'e göre, ilk avlanan yenebilir, diğerleri
yenmez. Çünkü bu İmama göre, ava hayvanı göndermek veya silâh
atmak halinde avı belirlemek şarttır. Bu belirleme ise,
yalnız birinci av için olmuştur.)
"Doğrusunu en iyi bilen Allah'dır ve asıl güzel
olan Allah katında güzel olandır."
|
muslu